Museum |
 |
| |
 |
| |
De fotoserie Korff 1911
is vervaardigd door fotografe H. van Herk, te Amsterdam, gebaseerd
op het jubileum boek van Korff ter gelegenheid van het honderdjarig
bestaan in 1911. Voor alle foto's geldt dat het reproductierecht
berust bij fotografe H. van Herk te Amsterdam. |
| |
|
| |

Foto 1 |
| |
Voorzijde
Korff's fabriek in het poldertje naast het Amstelstation aan de
Ringdijk van de Watergraafsmeer. |
| |
 |
| |

Foto 2 |
| |
De Korff fabriek was voorzien
van een 200 pk sterke stoommachine. Op deze foto is een deel van
de machinekamer zichtbaar. |
| |
 |
| |

Foto 3 |
| |
De door de stoommachine
gegeneerde kracht wordt door vliegwielen en met drijfriemen overgebracht
naar de verschillende machines in de productielijn. |
| |
 |
| |

Foto 4 |
| |
In de meeste cacaoverwerkende
bedrijven uit deze periode wordt gewerkt in fabrieken met twee verdiepingen.
Het productieproces verloopt van boven naar beneden. Op de bovenste
etage bevindt zich de balenzolder met de bonenopslag. De eerste
stappen in de bewerking van de bonen zijn het reinigen en sorteren
van de bonen op grootte. Het reinigen is belang om een goede roostering
en dus smaak te krijgen en om verlies tegen te gaan. Het selecteren
is essentieel omdat bij het roosteren of branden van de bonen, kleine
exemplaren sneller op de juiste kleur en geur zijn dan de grotere.
Vroeger werd dit selecteren handmatig gedaan. Na 1900 wordt ook
dit deel van de productie gemechaniseerd. |
| |
 |
| |

Foto Bensdorp |
| |
Omdat een foto van de
branderij van Korff ontbreekt, vullen we die leemte op met een foto
uit het Bensdorp archief van 1912, vrijwel hetzelfde jaar waarin
de Korff fabriek werd gefotografeerd. Op de foto zien we de branders
aan het werk. Dit was specialistisch werk. Alleen door praktijkervaring
was dit vak te leren. We zien ook hier in deze branderij de mechanische
aandrijving van de ronde trommels die in de ovens ronddraaien. Op
de voorgrond zien we een bak waarin de op juiste smaak gebrande
bonen uit de oven gestort kunnen worden. De volgende bewerking is
het alkaliseren van de gebrande bonen, waardoor later in de perserij
de cacaovetten verwijderd kunnen worden. |
| |
 |
| |

Foto 5 |
| |
Na het branden volgt het
breken van de schillen om de bonen. Het mechanisch aandrijfsysteem
van de breekmachines is goed zichtbaar. Na het breken van de schil,
kunnen de nibs (kern) en de schil gescheiden worden. Ook dat gebeurt
mechanisch. Daarna volgt het verwijderen van de kiem van de bonen.
Voordat het malen van de eigenlijke cacaokernen kan beginnen, wordt
eerst het juiste mengsel van verschillende soorten gebrande en gepelde
cacaokernen samengesteld. Iedere fabrikant heeft daarbij eigen voorkeuren.
|
| |
 |
| |

Foto 6 |
| |
Na gemengd te zijn, worden
de cacaokernen gemalen. Het malen vindt in deze machine in drie
van boven naar beneden verlopende stapjes plaats. Van grof naar
fijn. Voor het malen worden meestal diorietstenen gebruik, die de
vereiste hardheid en onslijtbaarheid combineren. Goed zichtbaar
is hoeveel cacaostof er in deze afdeling geproduceerd wordt. De
arbeidsomstandigheden waren in 1911, ondanks de mechanisering, nog
zeer zwaar. |
| |
 |
| |

Foto 7 |
| |

Foto 8 |
| |
Op deze foto's zien we
het persen van de gebrande, gealkaliseerde, gemengde en gemalen
cacaokernen. In de perserij worden de zuivere cacaobestanddelen
gescheiden van de cacaovetten. Uit dit laatste wordt cacaoboter
vervaardigd. Uit de zuivere cacao wordt de cacaopoeder gemaakt.
|
| |
 |
| |

Foto 9 |
| |

Foto 10 |
| |
Op deze foto's zien we de machines die chocolade produceren. Hier
worden de cacaobestanddelen met enorme diorietstenen met suiker
en eventueel vanille verder intensief fijngemalen en gemengd in
met warm water verwarmde bakken. De temperatuur moet constant gehouden
worden tussen de 35 en 40 graden Celsius. |
| |
 |
| |

Foto 11 |
| |
In de broyeuses wordt
de chocolade nog verder fijngewreven en gewalst, steeds intensiever
totdat een volledig homogeen gemengde chocolade massa ontstaat.
Na het broyeren volgt nog het ontluchten en het concheren, noodzakelijke
stappen om hoogwaardige chocolade te kunnen maken. De bakken chocolade
die uit de machines komen zijn zwaar en moesten toen nog met de
hand versjouwd worden. |
| |
 |
| |

Foto 12 |
| |
In
de vormkamer wordt chocolade in, toen in 1891 nog, metalen vormen
gegoten. Er bestonden allerlei soorten vormen, van dieren, planten,
mensen, en natuurlijk van Sinterklaas. Opvallend is dat er nu opeens
vrouwen in de fabriek werkzaam blijken te zijn. De oorsprong van
de vormindustrie bevindt zich in Frankrijk waar Létang een
van de belangrijkste bedrijven was. Later werd de Tilburgse Vormenfabriek
een van de allergrootsten van Europa (meer dan 80 % van de markt
werd door dit bedrijf bediend). |
| |
 |
| |

Foto 13 |
| |
Hier zien we het vullokaal
van de flesjes met Fosco cacaodrank, qua succes en bekendheid een
voorloper van de chocomel uit onze tijd, maar nu helemaal verdwenen
van de markt. |
| |
 |
| |

Foto 14 |
| |
Hier zien we het vullokaal
voor de bussen met cacaopoeder. |
| |
 |
| |

Foto 15 |
| |
In het laboratorium zien
we één van de firmanten van Korff, heer M. L Hazelhoff
Lich, die in de loop van de jaren 1880 het bedrijf had overgenomen
van de oude keer Korff. De heer Hazelhoff (1854 - 1921) is gezeten
aan een mooi houten bureau, waarop onder meer monsters, een vijzel,
een balansje en chemicaliën zichtbaar zijn. |
| |
 |
| |

Foto 16 |
| |
Groter contrast met de
stoffige en vieze productieafdelingen van de fabriek is nauwelijks
denkbaar. Hier bevond zich het kantoor van de directie. Wellicht
het bureau van directeur de heer A. van de Werf. |
| |
 |
| |

Foto 17 |
| |
Op deze foto is goed zichtbaar
hoe de rokende schoorsteen die op de stoomketels stond, niet automatisch
betekende dat alle dierlijke trekkracht bij de fabriek was uitgesloten.
Op foto 18 zien we waarom! |
| |
 |
| |

Foto 18 |
| |
Een indruk van de paardentractie
waarvan de expeditie nog afhankelijk was. |
| |
|
| |
Bronnen: Kuiper,
P.M. en Schoorl E.A. Suiker-, suikerwerk-, cacao- en chocoladeindustrie.
Stichting Projectbureau Industrieel Erfgoed, Zeist 1994. Zipperer,
Paul. Die Schokoladenfabrikation. Verlag von M. Krayn, Berlijn 1901.
Schrover, Marlou. Het vette, het zoete en het wederwijdse profijt.
Verloren, Hilversum 1991. Kampen van, Anthony. 150 jaar Korff's
cacao- en chocoladefabrieken N.V. Amsterdam 1811 ¬ 1961. F. Korff
en Co, Amsterdam 1961. Grootboeken 1885 en 1886. F. Korff en Co,
Amsterdam. Dorchy, Henry and Laure Dorchy. The chocolate mould.
Ed. Ephemera, België 1999. Verhoog, Jeroen en Hans Warmerdam.
B.V. Vormenfabriek Tilburg 1921 ¬ 1996. 75 jaar specialist in chocoladevormen.
Van Speijk, Noorwijk 1996. Bedrijfsarchieven en foto's van voormalige
Bensdorp bedrijven te Amsterdam, Bussum, Genua, Krefeld en Wenen
(1840 ¬ heden). Souvenir Den heer A. van de Werf aangeboden bij
gelegenheid van het honderdjarig bestaan der firma F. Korff & Co.
door M. L. Haselhoff Lich, Amsterdam, 5 april 1911. Alings, H.W.
Chocolade industrie in Amsterdam. Pagina's 285 - 286. S.f.i. |
| |
 |
|